SİHA KIZILELMA (Bayraktar Kızılelma), Türk savunma şirketi Baykar tarafından geliştirilen, jet motorlu, düşük görünürlüklü ve uçak gemisine uyumlu insansız savaş uçağıdır. Proje, Baykar’ın Muharip İnsansız Uçak Sistemi (MIUS) programının ilk platformu olarak 2010’lu yılların ortasında kavramsal çalışmalara başlamış, resmi adı “Kızılelma” ise 2022’de duyurulmuştur.
KIZILELMA; hava-hava muharebesi, derin taarruz, deniz hava harekâtı ve düşman hava savunmasının bastırılması gibi görevler için tasarlanmış, tek motorlu ve çok rollü bir insansız muharip uçak (UCAV) olarak sınıflandırılır.
Geliştiren Kuruluş ve Proje Geçmişi
Bayraktar TB2 ve Akıncı gibi SİHA projeleriyle öne çıkan Baykar, jet motorlu insansız muharip uçak fikri üzerinde iç çalışmalarını 2013 civarında başlattı. Proje, kamuoyuna ilk kez MIUS adıyla 2021’de tanıtıldı. Aynı yıl Ukraynalı Ivchenko-Progress ile AI-25TLT ve AI-322F turbofan motorları için anlaşmalar imzalandı.
Uçağın resmi adı Bayraktar Kızılelma Mart 2022’de açıklandı; ilk prototip aynı yıl montaj hattına girdi. KIZILELMA, 14 Aralık 2022 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştirerek Türkiye’yi jet motorlu insansız savaş uçağı geliştiren az sayıdaki ülke arasına soktu. 2024 sonrasında üretim prototipinin de uçuşa başlamasıyla birlikte seri üretim sürecine geçildi ve 2026’ya kadar 10’dan fazla uçağın üretilmesi hedeflendi.
Tasarım ve Gövde Özellikleri
SİHA KIZILELMA, düşük radar kesit alanı (low RCS) hedefiyle tasarlanmış, delta kanat–kanard konfigürasyonuna sahip bir uçaktır. Çift dikey stabilize, yüksek hızlarda yön kontrolü ve manevra kabiliyeti sağlarken gövde üstündeki hatlar radar yansımasını azaltacak şekilde şekillendirilmiştir.
Baykar ve resmi kaynaklarda yer alan verilere göre KIZILELMA’nın temel tasarım özellikleri özetle şöyledir:
- Uçak tipi: Jet motorlu, insansız, çok rollü savaş uçağı (UCAV)
- Azami kalkış ağırlığı: Yaklaşık 8,5 ton (prototip için 6–8,5 ton aralığı)
- Faydalı yük kapasitesi: 1,5 ton
- Operasyon irtifası: Yaklaşık 25.000–35.000 ft
- Havada kalış süresi: 3+ saat
- Kalkış–iniş: Kısa pistler ve TCG Anadolu gibi amfibi hücum gemileri için uygun
- Silah istasyonları: Gövde içi silah bölmeleri ve kanat altı istasyonlar
Uçak; uydudan kontrol, görüş içi/görüş ötesi komuta–kontrol, otonom kalkış–iniş ve taksi gibi gelişmiş görev kabiliyetlerine sahip olacak şekilde planlanmaktadır.
Motor ve Sürat Profili
KIZILELMA’nın ilk prototiplerinde Ukrayna üretimi AI-25TLT ve daha sonra AI-322F turbofan motorları kullanılmaktadır. Programda en az üç varyant planlanmıştır:
- Kızılelma-A: Yüksek subsonik hız (Mach 0,6–0,8 bandı)
- Kızılelma-B: Tek motorlu süpersonik varyant
- Kızılelma-C: Çift motorlu süpersonik varyant
Gelişim sürecinin ilerleyen aşamalarında, yabancı motorlara bağımlılığı azaltmak için yerli turbofan motor çözümlerinin de programa dâhil edilmesi hedeflenmektedir.
Aviyonik Sistemler ve MURAD AESA Radarı
Bayraktar Kızılelma’nın aviyonik mimarisi, yapay zekâ destekli görev bilgisayarı, gelişmiş seyrüsefer ve görev yönetim sistemleri üzerine kuruludur. Uçağın burun kısmına ASELSAN tarafından geliştirilen MURAD AESA radarı entegre edilmiştir.
MURAD;
- Hava-hava ve hava-yer görevlerinde çoklu hedef takibi,
- Uzun menzilli hedef tespiti,
- Hava sahası taraması ve takip fonksiyonlarını yerine getirmek üzere tasarlanmış aktif elektronik taramalı (AESA) bir radar ailesidir.
KIZILELMA’da ayrıca elektro-optik hedefleme sistemi (TOYGUN EOTS), kızılötesi arama–izleme (IRST), dağıtık açıklıklı algılama (DAS) ve füze ikaz sistemlerinin entegrasyonu öngörülmektedir.
Silah Sistemleri
SİHA KIZILELMA; gövde içine alınmış silah istasyonları ve kanat altı taşıyıcılarla farklı mühimmatları kullanabilecek şekilde planlanmaktadır. Açıklanan ve hedeflenen mühimmat ailesi şu başlıklarda toplanabilir:
- Hava-hava füzeleri
- GÖKDOĞAN: TÜBİTAK-SAGE tarafından geliştirilen, yaklaşık 65+ km menzilli, aktif radar arayıcı başlıklı görüş ötesi hava-hava füzesi (BVR).
- BOZDOĞAN: Kısa menzilli havadan havaya füze (gelecekteki entegrasyon hedefi).
- Hava-yer ve derin taarruz mühimmatları
- Güdümlü bombalar, seyir füzeleri, mini akıllı mühimmatlar ve deniz hedeflerine yönelik güdümlü mühimmatlar.
Bu sayede KIZILELMA; hava-hava muharebesi, derin taarruz, düşman hava savunmasının bastırılması (SEAD) ve deniz hedeflerine hassas vuruş gibi görevlerde kullanılabilecek çok rollü bir platform hâline gelmektedir.
GÖKDOĞAN Testi ve BVR Hava-Hava Yeteneği
30 Kasım 2025 tarihinde Karadeniz üzerinde gerçekleştirilen testte Bayraktar Kızılelma; MURAD AESA radarıyla jet motorlu bir hedef uçağı tespit etmiş ve TÜBİTAK-SAGE üretimi GÖKDOĞAN BVR hava-hava füzesiyle vurmuştur. Test, Sinop açıklarındaki atış sahasında icra edilmiştir.
Bu faaliyetle;
- Hedefin tespiti ve takibi milli AESA radar ile,
- Angajman kararı ve yönlendirme insansız savaş uçağının görev bilgisayarı ile,
- Hedefin imhası ise milli hava-hava füzesi GÖKDOĞAN ile gerçekleşmiş; böylece dünyada ilk kez bir insansız savaş uçağı, kendi AESA radarını kullanarak görüş ötesi hava-hava füzesiyle jet motorlu bir hava hedefini vurmuştur.
Savunma analistleri, bu testin Kızılelma’yı sadece hava-yer odaklı bir SİHA olmaktan çıkarıp, hava-hava muharebesinde de bağımsız rol üstlenebilen insansız savaş uçağı sınıfına taşıdığı görüşündedir.
Operasyonel Kullanım ve Potansiyel
Bayraktar Kızılelma’nın ilk planlanan kullanıcıları Türk Hava Kuvvetleri ve Türk Deniz Kuvvetleri olarak açıklanmıştır. Uçağın
- İnsanlı savaş uçakları (F-16, ileride KAAN) ile “sadık kanat arkadaşı” (loyal wingman) rolünde,
- TCG Anadolu’dan kalkış yapan insansız hava filolarının ana unsuru olarak,
- Uzun menzilli hava devriyelerinde ve yüksek riskli bölgelerde ön hatta görev yapması hedeflenmektedir.
Projenin ilerleyen safhalarında KIZILELMA’nın dost/müttefik ülkelere ihracat potansiyeli de bulunmaktadır. Uçağın, Türkiye’nin savunma sanayiinde teknoloji bağımsızlığı hedefinin önemli ayaklarından biri olarak görülmesi beklenmektedir.
