I. Konstantinos (Büyük Konstantin) Kimdir?

I. Konstantinos, ya da tarihte bilinen adıyla Büyük Konstantin, Roma İmparatorluğu’nu yeniden yapılandıran ve Hristiyanlığın imparatorluk içinde serbestçe yayılmasının önünü açan Roma imparatorudur. Yaklaşık 272 yılında bugünkü Sırbistan’da yer alan Naissus’ta doğmuş, Roma ordusunda görev yapan Constantius Chlorus ile Helena’nın oğlu olarak askerî ve siyasî çevrelerin içinde büyümüştür.

Genç yaşta imparator Diocletianus’un sarayında bulunmuş, böylece hem imparatorluk yönetimini hem de tetrarşi (dörtlü yönetim) düzenini yakından tanımıştır. Babası Constantius’un Britanya seferi sırasında ölümünün ardından, 306 yılında Eboracum’da (bugünkü York) askerler tarafından imparator ilan edilmiştir. Bu andan itibaren Konstantinos, Roma dünyasında diğer hükümdarlar ve rakipleriyle uzun sürecek bir güç mücadelesine girmiştir.

Konstantinos’un iktidar yolculuğunda dönüm noktalarından biri, 312 yılında Roma yakınlarındaki Milvianus Köprüsü Savaşı’dır. Rivayete göre savaş öncesi gökte bir işaret gördüğüne inanmış, bu olayı ilahî bir destek olarak yorumlamış ve Hristiyanlıkla bağını güçlendirmiştir. Zaferin ardından Roma’ya hâkim olmuş, kısa süre sonra 313 yılında Licinius ile birlikte yayımlanan Milano Fermanı ile Hristiyanlara ve diğer inanç gruplarına din özgürlüğü tanınmasını sağlamıştır.

İmparator olarak Konstantinos, idarî yapıyı yeniden düzenlemiş, imparatorluk eyaletlerini ve yönetim birimlerini daha denetimli hâle getirmiş, orduda ve maliyede reformlara gitmiştir. Aynı zamanda kilisenin iç tartışmalarını sınırlamak amacıyla 325 yılında İznik’te (Nikaia) büyük bir konsil toplanmasını desteklemiş, böylece Hristiyanlığın inanç esaslarının belirlenmesinde doğrudan rol oynamıştır. Buna rağmen Hristiyanlık, onun döneminde resmî devlet dini hâline gelmemiş; ancak imparatorluk içinde güçlü ve ayrıcalıklı bir konuma yükselmiştir.

Konstantinos’un en kalıcı hamlelerinden biri, Boğaziçi kıyısındaki Byzantion şehrini büyütüp güçlendirerek burayı yeni imparatorluk başkenti yapmasıdır. 330 yılında resmen açılan bu şehir “Konstantinopolis” adıyla “Yeni Roma” olarak anılmış, yüzyıllar boyunca hem Roma hem de sonraki Bizans dünyasının merkezi olmuştur. Böylece imparatorluk ağırlık merkezini doğuya kaydıran stratejik bir adım atılmıştır.

I. Konstantinos 337 yılında hayatını kaybetmiş, ölümünden kısa bir süre önce Hristiyanlık inancı üzerine vaftiz edildiği kabul edilir. Onun dönemi, Roma tarihinde hem yönetim biçiminin hem de dinî yapının değiştiği, antik dünyanın klasik çok tanrıcılığından Orta Çağ’ın Hristiyan imparatorluk düzenine geçişi hazırlayan bir eşik olarak görülür.

Yorum yapın