Hurda yasası kimleri kapsıyor? sorusu, hurda teşviki tartışmalarında en çok merak edilen başlıklardan biridir. Bu soruya doğru cevap verebilmek için önce şunu netleştirmek gerekir: Kapsam, söylentilerle değil; yalnızca resmî metinde yer alan maddelerle belirlenir. Şartlar resmîleşmeden “şu kişiler kesin yararlanır” demek yanıltıcı olabilir.
Bu yazı, hurda yasası kapsamının hangi kriterlere göre belirlendiğini ve kimlerin kapsama girebileceğini doğru çerçevede anlamak için hazırlanmıştır.
Hurda yasası kapsamı nasıl belirlenir?
Hurda düzenlemelerinde “kapsam”, genellikle birkaç temel kriterin birlikte değerlendirilmesiyle oluşur. Bu kriterlerden biri eksikse, kişi kapsama girmeyebilir.
1) Araç yaşı kriteri
Kapsam belirlenirken en yaygın kriter araç yaşıdır. Kamuoyunda “20 yaş üstü”, “25 yaş üstü” gibi ifadeler dolaşsa da asıl belirleyici olan; yaşın hangi tarihe göre hesaplandığıdır. Model yılı mı, trafiğe ilk çıkış tarihi mi esas alınacak, bu detay kapsama giren kişi sayısını doğrudan etkiler.
2) Araç türü kriteri
Hurda yasası her araç türünü kapsamak zorunda değildir. Binek araçlar, ticari araçlar veya diğer motorlu taşıtlar arasında ayrım yapılabilir. Bu nedenle “aracım var” demek tek başına yeterli olmayabilir.
3) Araç sahibine ilişkin kriterler
Kapsam belirlenirken aracın kimin adına kayıtlı olduğu önemlidir. Aracın belirli bir süre aynı kişi üzerinde kayıtlı olması, kişinin adına kayıtlı birden fazla aracın bulunup bulunmaması gibi sınırlamalar getirilebilir. Bu tür kriterler genellikle spekülasyona açık olduğu için ancak resmî metinle netleşir.
4) Hurdaya ayırma şartı
Kapsama girebilmek için aracın gerçekten hurdaya ayrılması gerekebilir. Bu, aracın trafikten tamamen düşmesi ve bir daha kullanılmaması anlamına gelir. Hurdaya ayırma işleminin nasıl yapılacağı, hangi belgelerin isteneceği ve işlem sırası kapsama dahil olmanın temel şartlarındandır.
5) Zaman ve başvuru kriteri
Hurda yasası kapsamında olmak için yalnızca şartları taşımak yetmeyebilir. Başvurunun belirlenen süre içinde yapılması, işlemlerin zamanında tamamlanması da kapsama girmek için zorunlu olabilir.
Hurda yasası kimleri kapsayabilir?
Resmî metin yayımlanana kadar kesin konuşmak mümkün değildir; ancak geçmiş uygulamalar ve teklif mantığına göre kapsama şu gruplar girebilir:
- Belirlenen yaşın üzerindeki araç sahipleri
- Belirlenen araç türüne sahip olanlar
- Aracını hurdaya ayırma şartını kabul edenler
- Başvuru süresi içinde gerekli işlemleri yapanlar
Hurda yasası kimleri kapsamaz?
Genellikle şu durumlar kapsama girmeyebilir:
- Yaş veya tür şartını taşımayan araçlar
- Hurdaya ayırma şartını yerine getirmeyenler
- Başvuru süresini kaçıranlar
- Resmî metinde belirtilen özel istisnalar kapsamına girenler
Hurda yasası kapsamı netleşti mi?
Bir düzenlemenin kapsamının netleşmesi için üç unsur birlikte aranmalıdır:
- Maddeler halinde yazılmış resmî şartlar
- Yürürlük tarihi
- Başvuru usulü ve süresi
Bu üç unsurdan biri yoksa, “kapsam kesinleşti” demek doğru olmaz.
Sonuç
Hurda yasası kimleri kapsıyor? sorusunun cevabı; sosyal medyada dolaşan listelerde değil, resmî metinde yer alan kriterlerde gizlidir. Kapsam; araç yaşı, araç türü, sahiplik durumu, hurdaya ayırma şartı ve başvuru süresi gibi unsurların birlikte değerlendirilmesiyle oluşur. Şartlar resmîleşmeden önce en güvenli yaklaşım, kapsama girip girmediğini varsayımlarla değil, yayımlanan maddelerle kontrol etmektir. Bu içerik, kapsam netleştiğinde güncellenecek şekilde hazırlanmıştır.