Doğu Roma, modern tarih yazımında daha çok “Bizans İmparatorluğu” adıyla anılan, Roma İmparatorluğu’nun doğu kısmının devamı olan devlettir. Resmî adında kendini “Roma İmparatorluğu” olarak tanımlamış, halkı da yüzyıllar boyunca “Romalı” (Romaioi) olarak adlandırılmıştır. Merkezi, I. Konstantinos’un başkent yaptığı Konstantinopolis (Konstantin’in şehri, Yeni Roma) idi.
MS 395’te imparatorluğun resmen Batı ve Doğu olarak yönetimsel açıdan bölünmesinden sonra Doğu Roma, Konstantinopolis merkezli olarak yaşamını sürdürmüş; Batı Roma’nın 476’da çökmesine rağmen yaklaşık bin yıl daha ayakta kalmıştır. Bu süreçte Roma hukuk geleneği, Hristiyanlık (özellikle Ortodoks inancı), Yunanca konuşulan kültür ve antik Helen dünyasının mirası aynı devlet çatısı altında birleşmiştir.
Doğu Roma İmparatorluğu; Justinianos dönemi fetihleri, ikonoklazm tartışmaları, Haçlı seferleri, 1204’teki Latin işgali, Anadolu’ya yönelik Türk ilerleyişi ve 1453’te Konstantinopolis’in Osmanlılar tarafından fethi gibi birçok kritik olayın merkezinde yer almıştır. Böylece Roma dünyasının doğudaki son halkası olarak hem Antik Çağ’ı hem de Orta Çağ’ı birbirine bağlayan köprü niteliğinde bir imparatorluk olarak görülür.